Uit de geschiedenis van het Ambonplein

Oorsprong

Het Ambonplein is genoemd naar het eiland Ambon, het hoofdeiland van de Molukken, tegenwoordig een Indonesische eilandgroep. De aanleg van het Ambonplein behoort tot de tweede bouwfase van de Indische Buurt en begint in 1923.

Bouw en woongeschiedenis

In juli 1923 wordt een terrein van 3.035 m2 aan het Ambonplein (en tevens aan verlengde Sumatrastraat en 2 nog onbenoemde straten) in erfpacht uitgegeven aan het Amsterdamsch Bouwbureau (dir. S.L. Rabbie en H.L. de Jong) voor een erfpachtprijs van fl. 1.41/m2/j., om 21 percelen te bouwen, waarin 4 winkels met woningen, 100 woningen en een café. Per juni 1924 wordt ook aan de N.V. Bouwmaatschappij Ambon I een terrein in erfpacht uitgegeven. Er wordt zeer snel gebouwd, wat later grote moeilijkheden zal opleveren wegens verzakkingen. Vanaf oktober 1924 worden de eerste woningen opgeleverd en aangeboden. Een tweede bovenhuis op Ambonplein 2 (‘prachtig gelegen’) wordt in 1925 aangeboden voor fl. 9 per week. Ook de bekende makelaar L. Boomsma, die overal in de Indische Buurt panden in bezit heeft, verhuurt bovenwoningen, vanaf fl. 7,25 per week.

Het Ambonplein zal gedomineerd worden door de architect Jan Stuyt ontworpen Gerardus Majellakerk met daaromheen gelegen scholen en bijgebouwen, inclusief zusterklooster, pastorie en kosterswoning. Het Ambonplein is daarmee de Rooms Katholieke enclave in de Indische Buurt, vergelijkbaar met bijvoorbeeld het Linnaeushof, waar de R.K. Kerk De Martelaren van Gorcum gevestigd is met daarom de bijgebouwen. Toch zullen niet alleen de katholieken, maar ook de communisten een belangrijk stempel op het plein zetten, waarover later meer. In juli 1925 wordt de eerste steen gelegd en op 8 december 1926 wordt de kerk al ingezegend.

Al in juli 1924 is er voor de eerste keer sprake van zettingen, waardoor woningen beschadigd raken. De Telegraaf meldt hierover.

AMSTERDAM, 8 Juli. – In de Sumatrastraat bij het Ambonplein zijn een paar huizen, welke nog betrekkelijk nieuw zijn, aan het verzakken geraakt. Het Bouw- en Woningtoezicht moest stutten aanbrengen. Er moeten nu eenige nieuwe palen geplaatst worden, en een der muren moet opnieuw gefundeerd worden.

De grond in de Indische Buurt is zeer verschillend van gesteldheid. Op de eene plaats moet daarom met langere palen geheid worden, dan de andere. Vermoedelijk is hiermede niet voldoende rekening gehouden bij den bouw der huizen.

De klachten over de kwaliteit van de woningen en met name de schade die optreedt blijft aanhouden. Zo schrijft communistisch dagblad De Tribune op 26 september 1932:

Op het Ambonplein is een woning, waar in het plafond zoo gebarsten is, dat de kalk in de soep valt! De huurder heeft dan ook geweigerd huur te betalen zoo lang het zaakje niet gemaakt is. […] Arbeiders! Wij moeten goed begrijpen, dat we zonder strijd niets, maar dan ook niets winnen. Wanneer wij genoegen nemen met een slechte woning, dan vindt de huisbaas het allang best. Het is noodzakelijk, dat we ons georganiseerd in den strijd begeven. Eischt algeheele verbetering van uw woningen en lagere huurprijzen. Kiest uw eigen leiding. Laat u niet om den tuin leiden door knechtjes van Kroon of andere misleiders, die u van den werkelijken strijd afhouden.

Het gaat van kwaad tot erger. Uiteindelijk zal 12 jaar na de bouw al een blok huizen moeten worden afgebroken, waarna een grondig onderzoek van de Gemeente volgt naar de oorzaak van de slechte kwaliteit van de woningen. Vooral de kwaliteit van het heien, gecombineerd met een slecht ondergrond, blijkt de oorzaak van het falen te zijn. In de jaren zeventig tenslotte wordt tot grootschalige sloop en herinrichting overgegaan. De gebouwen van de Rooms Katholieke enclave zullen overigens gehandhaafd blijven.

De sociale samenstelling van het zuidwestelijke kwadrant van de Indische Buurt verandert sterk na de grootschalige sloop. Het percentage niet-westerse allochtonen in de buurt rond het Ambonplein is momenteel ca. 70%.

Sociale geschiedenis

De sociale geschiedenis van het Ambonplein wordt gedomineerd door de Gerardus Majellakerk en aanliggende gebouwen, de door de strijd tussen communisten en nationaal socialisten in 1934. Bijzondere gebeurtenissen zijn verder de begrafenis van rechercheur Kok, de moord in de Gerardus Majellakerk, het bedolven raken in de zandbak van een 10-jarige jongen in 1950 (hij wordt gered) en enige schietpartijen rond 1990, waarbij diverse gewonden vallen.

Winkels

Op Ambonplein 2 is een winkelpand gevestigd, waarin drogist J.H. Melchers halverwege 1929 failliet gaat. Hierna trekt boekhandel Reichart in het pand, die opgevolgd wordt door G.J.M. Overvliet, die een leesbibliotheek drijft. Overvliet wordt opgevolgd door M. Dijk, die op hetzelfde adres boekhandel Amstel vestigt. Daarna hult de geschiedenis van dit adres zich vooralsnog in duisternis.

Het pand op Ambonplein 4, dat in handen is van makelaar Boomsma, is ook een winkelpand. Hier zit in ieder geval in 1930 een filiaal van Bullet Rijwielen, vermoedelijk van de R.K. winkelier A.J. Jansen. In de winkel worden in 1935 lijsten opgehangen van afgelaste R.K. voetbalwedstrijden. Nog in januari 1945 zit de familie Jansen op dit adres, wat blijkt uit een advertentie van mevrouw Jansen-Naterop, die wanhopig op zoek is naar levenstekenen van haar familieleden uit Nijmegen.

Pand Ambonplein nummer 6 wordt door makelaar Boomsma in eerste instantie gebruikt als verhuurkantoor. Vanaf 1932 zit hier in ieder geval een schoenmaker, H. Rijkers. Hoe het verder met deze winkel verloopt is niet bekend. T.C. Hoeben, Ambonplein 6, is in ieder geval in juli 1946 via De Waarheid op zoek naar de familie Wiesehahn, met als laatste adres Dresden in februari 1945.

Op Ambonplein 8 zit een slager, vermoedelijk de heer Leibrand Junior. Deze vertrekt in 1934; het pand, dat door makelaar Boomsma voor fl. 18 per week wordt aangeboden, raakt niet zo gemakkelijk meer verhuurd in crisistijd. Na de Tweede Wereldoorlog wordt uit het pand allerhande meubilair en huisinrichting, inclusief tapijten verkocht; een naam is vooralsnog niet bekend.

In februari 1925 zit op Ambonplein 10 een zekere Van Rooy, die Depothouder is voor De Lelie Over het Y, Stoomen en Verven. Begin 1940 wordt het pand te huur aangeboden voor fl. 8/week als winkelhuis met dagverblijf. Op hetzelfde adres zit in 1969 een zekere Van Lin, waar men zich kan aanmelden als men bezorger van De Tijd wil worden. Over Van Lin is verder niets bekend.

Op Ambonplein 12 zit in februari 1927 J.H. Melcher, die filiaalhouder is voor Brillant Scheerpoeder, waarvoor geadverteerd wordt in het Nieuw Israelitisch Weekblad. Hij voert Drogisterij De Aesculaap en adverteert in april 1930 met “Ook in de Indische Buurt star-mesjes 5 ct. per stuk. Melchers gaat in augustus 1931 failliet. Van latere winkeliers op dit adres is niets bekend.

Op Ambonplein 14 zit in ieder geval van 1935-1939 het Rooms Katholieke levensmiddelenbedrijf de Ruiter. Het pand wordt daarna gebruikt door pianohandel Benner, die zich tot maar liefst 1967 weet te handhaven. Daarna is hier kapsalon M. Kruyt gevestigd.

Een tweede boekhandel op het Ambonplein is gevestigd op nummer 18. Dit is de Rooms Katholieke Boekhandel Valk (voorganger: J. Damman), die ook een Vincentiusbibliotheek voert, kaartjes en loten verkoopt voor allerhande katholieke festiviteiten (zoals jaarlijkse H. Sacramentsprocessie, Sint Antoniusloterij waarbij Lourdesreis te wonnen valt) en ook het afhaaladres is voor reacties op anonieme advertenties in De Tijd. Boekhandel Valk wordt eind 1935 (RK) boekhandel Hachmang, die het niet lang uithoudt. In ieder geval vanaf 1940 zit hier een kapper.

Op de nummers 20-22 zit in eerste instantie tot 1934 een cafe. Vanaf 1936 zit op Ambonplein 22 een (RK) rijwielhandel. Na de Tweede Wereldoorlog zit hier nog steeds een rijwielhandel, maar niet langer katholiek: De Bruyn’s Rijwielhandel adverteert uitsluitend in De Waarheid.

Op Ambonplein 26-I woont de eigenaar van een schoenmakerij op Ambonplein 26, Jakob Chalem. Hij en zijn vrouw Martha Chalem-Van Coevorden worden door de Nationaal Socialisten in 1942 in Auschwitz vermoord. Op Ambonplein 26-III zit in 1926 een vestenmaker.

Op Ambonplein 28-I zit in januari Besteldienst Oost.

Op Ambonplein 30 zit in 1970 Kramer’s Groentehandel.

In september 1988 krijgt architect Herman Hertzberger de Merkelbachprijs voor zijn ontwerp van de in 1981 gebouwde Evenaarschool op Ambonplein 52. Deze school is inmiddels weer gesloten en wordt vandaag de dag gebruikt als buurthuis nieuwe stijl door een scala van organisaties, als Diversiteitsland, de Stichting voor Interculturele Participatie en Integratie, de Marokaanse Raad, de Turkse Ouderenraad, de Voedselbank, Welzijnsorganisatie Dynamo en anderen.

Op Ambonplein 7-hs zit in december 1944 een kleermaker, C. Moolenaar

In mei 1924 blijkt uit een bericht in Het Volk dat op Ambonplein 11 drogisterij Nahuyzen een zaak geopend heeft. ‘De smaakvolle inrichting van winkel en etalage, doet ons vermoeden dat de fa. Nahuyzen spoedig bekend zal zijn als de drogisterij in dit nieuwe stadsgedeelte.’ Vanaf ca. 1940 of eerder is hier een rijwielhandel gevestigd.

Ambonplein 13 is het adres van de pastorie van de Gerardus Majellakerk, van waaruit veel Rooms Katholieke activiteiten worden georganiseerd.

Het Karrewiel op Ambonplein 17 is in ieder geval in juli 1981 actief. Er worden filmavonden gehouden.

Het kerkgebouw van de Gerardus Majellaparochie heeft de nummers 13-79. In het gebouw zit tegenwoordig Participatiecentrum Vonk, voor mensen die actief willen worden in de maatschappij, een weggeefwinkel, welzijnsorganisatie CIVIC, het Nederlands Philharmonisch Orkest, het VIP (Vroege Interventie Psychose)-team, het Mentrum, kinderopvang Partou Girafje, het Nederlands Kamerorkest, Het Clara Wichmann Instituur (dat het politiek functioneren op religieuze basis in Nederland door de S.G.P. definitief onmogelijk maakte), Atria (voorheen Aletta/Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging (IAV)), kennisinstituur voor emancipatie en vrouwengeschiedenis en nog vele andere organisaties.

In 1952 tenslotte is er sprake van een koffiehuis Ambon, waar met kaartjes voor de feestavond van Klaverjasclub Vriendschap is troef kan krijgen. Het is niet bekend waar dit koffiehuis Ambon precies stond.

ANDERE ARTIKELEN:

2016 Oproep Steun voor elkaar
2016 Teruggaan of blijven?
2016 Sociale bijdrage supermarket het Lange Mes
2016 Viering 1-jarig bestaan buurthuis Archipel op het Makassarplein
2016 Interview met Mustapha Khaddari
2016 Interview met Jan Beerenhout
2016 Interview met Ahmed Marcouch
2016 Interview met Ahmed El Mesri
2016 Ontroerend afscheid van Rob van Veelen
2016 Het verloren gaan van idealen
2016 Welkom bij de offerfeest maaltijden
2016 Luier van der Laan pleegde zelfmoord door ophanging
2016 Boeken in de Javastraat
2016 Offerfeest voor vluchtelingen en armen
2016 Nu inschrijven taalcursussen Assadaaka!
2016 Bekende Indische Buurters
2016 Uit de geschiedenis van het Ambonplein
2016 Sprokkelingen uit de geschiedenis van het Makassarplein
2011 Cameratoezicht
2009 Radicalisering
2004 Gevoelens van onveiligheid
2004 Belwinkels in de Javastraat
2001 in het ghetto ( ode aan de indische buurt)
2000 De wisselwoningen
1994 Reality-serie Bureau Balistraat
1997 Verslaafde schiet twee agenten neer
1996 Ulu Camii
1995 An Nasr Moskee
1993 De moord op Andre Hartman
1992 Nordholt doet grote hashvangst
1988 Medewerkers bezetten ontmoetingscentrum aan Javaplantsoen
1985 Buikschot
1982 Vijftien jaar cel voor B. uit de Bankastraat
1982 Horrorhuis aan de Kramatweg
1981 Anti-Fascisten tegen Amicales
1980 Enige kraakkranten
1979 Kraakgroep Indische Buurt
1979 De Buurtwinkel
1978 De pyromaan van de Soembawastraat
1978 Anarchistisch Nonnen Front
1977 Heroine
1977 Familiedrama leidt tot hamermoord
1976 Linkse actie
1975 Bordelen en sexadressen in de Indische Buurt
1974 Buikschot uit noodweer
1973 Experiment genezing
1973 Marokkaanse, Tunesische, Spaanse en Turkse buurtgenoten opgelet
1972 Het urinoir aan de Valentijnkade
1971 Leefbaarheidsproblemen van onze buurt
1970 BB - weg ermee!
1970 Auditie voor Hair in het Bavohuis
1969 Het grootste bejaardenhuis van Nederland
1967 Etage brandt uit in de Ternatestraat
1966 1966: 8 kleuterscholen, 19 lagere scholen en 10 scholen voor voortgezet onderwijs
1965 Outsiders in de Archipel
1964 Boer Koekoek in de Indische Buurt
1964 Doopsgezind Jeugdhonk in de Tweede Atjehstraat
1964 Moord in de Perlakstraat
1961 C.P.N. demonstreert tegen atoombewapening
1960 Ernstig tramongeval
1960 Ontploffing op het Ceramplein
1959 Met getrokken pistool op de Valentijnkade
1958 Boenen ter ere Gods
1958 EVC-man afgetuigd in telefooncel
1957 Een verhoord gebed in de Gorontalostraat
1955 Jaap Brandenburg spreekt in de Archipel
1954 Europese Defensie gemeenschap = fascisme
1952 Hand verloren aan de Riouwstraat
1951 Militaire oefeningen in de Indische Buurt
1950 Overtreding van het hamsterverbod
1950 Jopie en Louis Agterberg en Frantiszek Janiga
1949 Wielerronde Indische Buurt
1949 Dienstweigering aan de Gorontalostraat
1948 Koningin Juliana bezoekt de Indische Buurt
1948 Waarheidswinkel
1946 Herbegraving Jelle Posthuma
1945 Meester Padding
1945 Ontspanningsvereniging Flevo
1945 Schietpartij op de Dam
1945 Katja, beul van Vught
1944 Hongerwinter
1943 N.S.B.-ers
1943 Bommen op de Eltheto!
1942 Max Blokzijl spreekt
1942 Jeugdstorm marcheert!
1942 Zum Stehlen ausgeschickt
1941 Moord in de Javastraat
1941 Februaristaking in de Indische Buurt
1941 De Veemarkt veroverd op de Joden!
1941 W.A. actief in de Javastraat
1941 De vermoording van de Joodse Indische Buurt
1941 Ds. Tonnon
1941 De verwijdering van Joodse leerlingen van de Ambachtschool aan het Timorplein
1940 Bommen op de buurt
1940 Zwartepoorte kampioen...
1940 Inzameling voor gebombardeerd Rotterdam
1940 Oorlog in de Indische Buurt
1939 Shell Sportpark
1939 Pontificale hoogmis
1938 Het oude Zeeburg verdwijnt
1937 Jeugddag Indische Buurt
1937 Tuchteloze jeugd
1937 Razzia in de Padangstraat
1936 RK vroedvrouwen
1936 Revolutiebouw
1935 Fietsplaatjes
1935 Een tweede wijkpredikant voor de Elthetokerk
1935 De Rimboe wordt Huize Ambon
1935 Don Bosco-huis
1934 Het mastenbos aan de Insulindeweg
1934 Amsterdamsch Genootschap voor Werkverschaffing voor Onvolwaardigen
1934 Weigering Wilhelmus te zingen
1933 Het Thälmann-huis
1933 Pastoor van der Wiel
1933 Drie Duitsers
1933 Gered uit de greep van Hitler
1933 Clubgebouw Archipel
1933 Centraal Comité tegen de Radiowoeker versus Radiocentrale Broertjes
1932 Liefdesdrama in de Minahassastraat
1932 Liefdestwist?
1932 Werkloozen Strijd Comité Obistraat
1932 Agitprop vanuit de Minahassastraat
1932 Brief van een Roomsch kameraadje
1932 Samuel Verdoner, de laatste gazzen van de Indische Buurt
1931 Hersteld Luthers aan de Toministraat
1931 Rotte vis
1931 Iepen
1931 Eigenaar steenloods velt steenzetter met hamer
1931 Verkiezingsstrijd tussen C.H.U. en A.R.P.
1931 Brand in de Javastraat
1931 Optreden van Corry Vonk in het Bavohuis
1931 Het massaal spreekkoor
1930 De Nederlandse vlag misbruikt
1930 Het jonge Pieter Jellen-werk
1930 Pater Bijlhout gaat naar de Oost
1930 Joyriding
1930 Politietoezicht
1930 Gereformeerd
1930 De markt in de Javastraat
1930 Een bibliotheek voor de Indische Buurt
1930 Onhoudbare toestand bij tunnel Zeeburgerdijk
1929 Lourdes
1929 Vrijgekocht door missievriendjes
1929 Aanhouding diamantbewerker in Ombilinstraat
1929 Moord in de Gerardus Majella
1929 Venters zien geen uitweg
1929 Consultatiebureau aan de Baweanstraat
1928 Niasplein wordt Makassarplein
1928 Esperantovereniging Tagigas en l'Oriento
1928 Rechouwous-jeugd op stap
1928 Gebouw de Schakel
1928 Blind
1927 Buurtvereniging Ceram
1927 Verzuiling in het jeugdwerk
1927 Onmin in de Boetonstraat
1927 Bakkers
1927 De voorlopers van de A.H. Gerhardschool
1927 Rechercheur Kok: de eerste drugsdode in de Indische Buurt
1926 Afsluiting van de Diemerdijk
1926 Schutting
1926 Opening R.K. meisjesschool Ambonplein
1926 Het lokaal van het Leger des Heils
1926 Een wandeling door de nieuwe 'Archipelwijk'
1925 Het Zeeburgerdorp
1925 Demping van de Polderwetering
1925 Wijding
1925 Rechouwous, de Joodsche Vereeniging voor de Indische Buurt
1925 Geen man, geen cent voor het leger
1925 De rode vlag vanuit Niasstraat 61
1925 Groepsgebouw de Toorts
1925 Jan Ceton, onderwijzer aan de Bankastraat, communist
1924 Elthetokerk, bouw en opening
1924 Nieuwe straten
1924 De aanleg van de Riouwstraat
1924 Winkelweek Indische Buurt
1924 De oprichting van de Eerste Elthetoschool aan de Riouwstraat
1922 Premiewoningen voor arbeiders
1921 Een jongen, die een meisje bleek
1921 De storm
1921 Het Java-Kwartier
1921 Christelijke propaganda
1920 Een gouden swastika voor mevrouw Vrij
1920 Kinderspel in de jaren tien en twintig
1919 Moord in de Djambistraat
1918 Brand bij café Koopmans
1918 De aanleg van het Zuiderzeepark
1917 Broodoproer en revolutie
1917 Militairen maken de buurt onveilig
1917 Abortus aan de Zeeburgerdijk
1916 Zeeburgerkermis
1916 Onteigening bouwgronden
1915 Slaat den smeris dood
1914 Mene Tekel
1914 De Wild-West-Show van Texas-Tex
1914 Het noodziekenhuis aan de Zeeburgerdijk
1913 Nieuwe tramplannen
1913 Het Bavohuis
1912 Wijkgebouw Eltheto: de eerste jaren
1911 De Berlageblokken
1911 Eigen Haard bouwt Lombokstraat, Lampongstraat en Padangstraat
1911 Vereeniging voor onderwijs op Gereformeerde Grondslag
1911 Nieuw stratenplan
1911 De blindeninrichting aan de Celebesstraat
1909 De communistische Indische Buurt
1908 Jacob Pierik verdrinkt
1908 De bouwmaatschappij tot verkrijging van eigen woningen
1907 Smit springt uit het raam
1906 Stadstrand
1906 De Sabbathpaal op de Zeeburgerdijk
1905 Balistraat 48
1905 Fietsverbod
1905 Smokkelroute Zeeburgerdijk
1905 Uitslag eerste verkiezingen Indische Buurt
1905 Zweminrichting aan het Nieuwe Diep
1905 Theosofische Uitgeverszaak "Gnosis"
1903 Nieuw Muiderpoortstation
1903 Kinderlokker
1903 Moord in de Celebesstraat
1903 Derde Ambachtschool aan het Timorplein
1903 Politie in de Indische Buurt
1903 Dagpauwoog
1902 Een tramritje
1902 Arabieren
1902 Doorgang Eerste van Swindenstraat-Javastraat
1902 Relletjes in de Javastraat
1902 Illegaal caféwezen
1901 Een wandeling met Jac. P. Thijsse
1901 De wielerbaan
1900 Bierdrinkende jeugd
1900 Een nieuwe school aan de Bankastraat
1899 Snorrende kogel
1897 Floretstoot door het hoofd
1897 Bouw van de Indische Buurt
1895 De lijnbaan
1894 Halte Zeeburgerdijk
1893 Vereeniging buiten de Muiderpoort
1891 Vingertop
1890 Civiele werken rond de Zeeburgerdijk
1889 De tramomnibus
1889 Zeearend aan de Zeeburgerdijk
1887 Hotel Zeeburg
1886 Het tweede abbatoir
1886 Ergerlijk dronkemanstoneel
1882 Een dierenvriend
1881 De eerste scholen aan de Zeeburgerdijk
1881 Onzedelijke taferelen
1881 Een drankzuchtig hoekje
1880 Ringslangen
1880 Onderweg Zeeburgerdijk bestraat
1877 Een wandeling
1877 Spoorwegongeluk aan de Zeeburgerdijk
1877 Verplaatsing van de Veemarkt
1876 Gemeente Nieuwer-Amstel, Gemeente Diemen, Gemeente Amsterdam
1862 De Zeeburgerdijk als vuilnisbelt
1854 Driedubbele moord aan de Ringdijk
1844 Revolutionair aan de Oetewaelerweg
1804 Harddraverij
1761 De proef van de cole ANTIPIRIQUE
1756 Runderpest in Zeeburg
1744 Buitenplaats te huur aan de Hogendyk
1739 Een vondeling aan de Hogedijk
1733 Paalworm
1733 Oude Geele Vliegende Haerige Windhond
1714 Opening Joodse begraafplaats
1681 Verslibbing
1663 Herberg Zeeburg
1651 De Zeeburgerdijk breekt door
1647 Herberg 't Vosje
1631 Watermolen en gemaal
1563 Mijlpaal
1328 Outersdorp
1307 Zeeburgerdijk was Sint Anthonisdijk

 

Advertenties

Een gedachte over “Uit de geschiedenis van het Ambonplein

  1. Gerard van Beusekom-Fretz

    In het plantsoen in het midden van het Ambonplein was in de oorlogsjaren een schuilkelder.
    De bibliotheek aan de noordzijde van het plein heette De Gezellige Leesclub, die aan de westzijde heette Paddie.
    De genoemde Vincentius bibliotheek was gevestigd in de Obistraat hoek Ambonstraat. Later, in elk geval tussen 1956 en 1959, was hier ook een agentschap van de Volkskrant. In de bibliotheek waren de boekenkasten bekroond met passende teksten als ‘Met een boekske in een hoekske’ en ‘Wie leest baat zijn geest’. Deze laatste tekst interpreteerde ik als beginnend lezer, nog niet aangetast door het profijtbeginsel, als ‘Wie leest baadt zijn geest’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s