Arabieren

Uit de Telegraaf van 21 juli 1902:

De Bedouïnen komen

De Bedoeinen, die in de zoölogische tuinen te Dresden, Berlijn, Leipzig, Glasgow, Kopenhagen en Keulen de grootste belangstelling wekten, zullen nu ook hier op de wielerbaan, Zeeburgerdijk 80, hun tenten opslaan. De troep komt Vrijdag e.k. per extra-trein Staatsspoor aan en begint Zaterdag n.m. zijn voorstelling. Hij bestaat uit 70 personen, t.w. Bedouïnen, Derwitschen en Berbernegers (mannen, vrouwen, kinderen, ruiters, handwerkers, danseressen en muzikanten) en voert 20 Arabische volbloed hengsten, 12 renkameelen en 4 Egyptische ezels met zich mee. Een grootsch decoratief, echte Bedouïnetenten, een wezenlijk Arabisch café, een handwerkbazaar, zullen bij de voorstelling het milieu uitmaken.

Omstreeks 10 jaar geleden was hier ook een Bedouïnenkamp het grootste aantrekkingspunt voor stad en omgeving, maar de troep die nu in aantocht is, is, naar ons verzekers wordt, veel groter en heeft betere ruiters. Er zullen tooneelen uit het woestijnleven worden voorgesteld en de Bedouïnen zullen in de ruiterscene toonen dat hun roep “De beste ruiters te zijn”, gerechtvaardigd is. De handwerkers, 10 in getal, zullen met de primitiefste gereedschappen voor onze oogen de voornaamste voortbrengselen van Egypte vervaardigen en wij zullen gelegenheid hebben den zin voor vorm en kleur van de Egyptenaren te leeren kennen. In het Arabische café zal een nationale dans met nationale muziek worden uitgevoerd en echte Arabische mokka, voor onze oogen gezet, kosteloos worden rondgediend. Dit zeer belangwekkende ethnografische schouwspel, hetwelk een beeld geeft van het land der Farao’s, zal bij ons wel evenveel succes hebben als in bovengenoemde steden.

Al spoedig worden meer bijzonderheden bekend. Zo weet het Nieuws van de Dag enige dagen later te melden dat speciaal voor het Bedouïnenkamp tot 11 uur ‘s avonds speciale trams worden ingezet. Tevens is er sprake van motorbootjes om bezoekers weer terug naar de stad te brengen. Het aantal bezoekers in Aken, waar het kamp zich nu nog bevindt, zou ongeveer 20.000 bedragen. Uiteraard wordt door de exploitanten van de wielerbaan stevig geadverteerd, in onder andere het Nieuws van de Dag, het Algemeen Dagblad en De Telegraaf.

Op 25 juli arriveert de troep. Het Nieuws van de Dag meldt:

Tegen halfzes gisteravond kwam de trein uit Aken, met het eigenaardige Arabisch volkje. Eenigen van hen, die reeds eerder gekomen waren, zaten tusschen kisten en koffers neergehurkt op het perron en speelden met Duitsche muntstukken, blijkbaar vol hoop er wat Hollandsch geld bij te krijgen. Eén van hen, een aardige jonge vent, met vroolijk uiterlijk en guitige, zwarte oogen, kon zoo’n beetje met de omstanders praten. Hij sprak een woordje Duitsch, zoo goed en kwaad als ‘t ging. Toen hij een dubbeltje kreeg, informeerde hij sterk, hoeveel sigaretten daar wel voor te krijgen waren.

Een zeer grappig en vlug Arabiertje is Abdoel Hamid, het zoontje van den hoofdman Masereh Issah. Sanbo, de toovenaar, is een Bergerneger, die haast nog vlugger als Bamberg, guldens in iemands zak toovert. Hij is tevens de kampioen-hardloper. Met een Bedouïnen-hoeratje werd de trein ingehaald. Dadelijk werden door de losse kruiers, die al op een kwarweitje stonden te wachten, de handen uit de mouwen gestoken.

Het bruine volkje en de halfnaakte, gitzwarte Berber-negers maakten zich niet druk. Ze zaten er kalm bij neer en rookten bedaard een pijp of een sigaret. De impressario, Dr. Goldman, had natuurlijk zijn handen vol. Het was een aanhoudend gehol en gevlieg op het perron. De hoofdman, die een lange, zwarte tunica droeg en een grooteren tulband op had, brulde in het Arabisch tot de luilakken, dat ze hunne kameelen en paarden moesten zadelen. Hij is geen ventje om zonder handschoenen aan te pakken. Wanneer hij op zijn Arabisch gaat vloeken, dan siddert en beeft de geheele bruine bende.

Na ruim een uur was de karavaan gereed om te vertrekken. De kameelen en de kleine mooie paardjes waren omhangen met schreeuwend gekleurde kleedjes, waarop allerlei figuren van schelpen. De optocht werd voorafgegaan door politie te paard. Met moeite kwam men door de menschenmassa. Vooraan reden eenige rijtuigen met vrouwen, daarachter volgden twee Berbernegers op bloote voeten, met lange stokken in de hand, en ten slotte kwam de troep logge, bultige dieren en de vurige paarden met hun berijders, die met een kalm uiterlijk en rustig een sigaret dampende, op hunne woestijnpaarden over de Amsterdamsche keien hobbelden.

Zoo ging het snel door de Sarphatistraat naar den Zeeburgerdijk, door een menigte menshcen nagestaard en achtervolgd. Het was vermakelijk alle op- en aanmerkingen van het publiek te hooren. Sommigen spraken van “Atjehers”, “bruine Kaffers” en “Hottentotten”. Anderen maakten zich er vanaf met te zeggen: “‘t binne allemaal zwarte Indianen uit Amerika.” In het kampement gekomen, zocht elk een goed plekje, om uit te rusten van de vermoeienissen. Daarna begon men met het opslaan van de tenten.

Zelfs het anders zo serieuze sociaal democratisch dagblad Het Volk wijdt op luimige wijze enige regels aan de aankomst van het bedoeïenenkamp.

Een stuk woestijn is met pak en zal overgebracht naar het middenterrein van de Wielerbaan aan den Zeeburgerdijk. Een stuk woestijn met al wat er op leeft, o.a. kameelen, paardebeesten, ezels, bedouïnen, enz. enz. enz…. een stuk woestijn waar ‘t nu straaltjes op regent. Dit laatste verstoort de illusie, maar overigens kan men voor vijftig cent (het duurt een paar weken) de prentjes waaraan men zich weleens vergaapt heeft in reisbeschrijvingen werkelijkheid zien worden. Ter wille van de illusie – want heusch bij regen kun je in geen rechtgeaarde woestijnstemming komen – stellen we nadere mededeelingen over deze tentoonstelling van menschen uit.

Op zaterdag 26 juli 1902 vindt de eerste voorstelling plaats, onlangs slecht weer. Het terrein is om 12 uur open en er zijn voorstellingen om 14.30, 16.30 en 20 uur. Entree is een gulden, voor kinderen en militairen halve prijs. Het Nieuws van de Dag doet een verslag van de eerste voorstelling:

Zaterdagmiddag gaven de bewoners van Arabië hun eerste voorstelling op het middenterrein van de wielerbaan aan den Zeeburgerdijk. Ze hadden het kampement betrokken. Behalve de vier pyramiden waren er vijf kleine en een groote tent en eenige tentjes, waarin Aarabische handwerkers, als schoenmakers, wevers, pottenbakkers, koperslagers en houtdraaiers, die allen hun bedrijf uitoefenden. De bruine bende bezit twintig Arabische volbloedhensgten, twaalf kameelen en vier Egyptische ezels.

Om half drie ving de voorstelling aan. Er was, in weerwil van het slechte weder van hedenmorgen, nog al veel publiek, De groote tribune was tamelijk goed bezet. Juist toen de karavaanoptocht begon, kwam het zonnetje, dat zich van morgen schuil gehouden had, lachend van achter de wolken te voorschijn. Begonnen werd met een jacht op een paardendief. Als een razende rende de dief, een halfnaakte Arabier, het terrein rond op een gestolen paard, achtervolgd door een vijftal andere ruiters. Er werd op hem geschoten, doch ze raakten hem blijkbaar niet. De dief werd gegrepen en naar het kamp gesleurd.

Hierna volgde een voorstelling uit den kameel- en slavenhandel. Het was een typisch gezicht, toen de koopman, een dikke Arabier, zijn koopwaren keurde. De beide slaven, twee jonge, gitzwarte Berber-negers, werden bekeken als paarden op de Biltsche jaarmarkt. Voor de pauze werd nog aanschouwelijk voorgesteld, hoe de woestijnroovers een karavaan overvallen. Daarbij werd natuurlijk hard gegild, gerend en geschoten. Dat is iets voor jongens, die van zulke spelletjes houden. Zij kunnen hier hun hart ophalen. Het aardigste van de voorstelling was wel het rennen van ezels, bereden door negerjongens, van de kameelen en de vlugge vurige paardjes.

Na de pauze gaven de Derwischen een voorstelling. Ze begonnen met een Zikr-gebed, waarbij gezongen wordt – saaie, langgerekte eentonige muziek – en de hoofden gelijkmatig naar alle kanten bewogen worden. Het geheele lichaam is dan in beweging. Buik, ooren, hoofd, armen en beenen, alles schijnt zich te bewegen. Het is een vreemd gezicht! Minder aardig was – er werd druk voor geapplaudiseerd – het eten van gloeiende kolen en het bestrijken van het lichaam met een gloeiend ijzer en het eten van glas. Er was er een, die een naald door de wangen stak. ‘t Is haast ongeloofelijk. Hoe het gedaan wordt en hoe het komt, dat de arme kerels geen pijn lijden, is wel een raadsel. Een jonge Bedouïn vermaakte het publiek door brandende vetkaarsen in zijn mond te steken. Dezelfde gebruikte een brandende fakkel als waaier en bestreek zijn tong met een gloeiend ijzer.

In de groote tent werd door vier vrouwen een heupdans uitgevoerd, opgeluisterd door nationale muziek en zang. Arabische mokka, die in ‘t bijzin van het publiek bereid werd, werd gratis aangeboden. We zouden haast nog vergeten melding te maken van de séance der toovenaars. Zij zijn ook lang niet onverdienstelijk. Een bezoek aan het kamp is wel aan te raden, al ligt het wel wat ver buiten de stad. De electrische tram zal gedurende het verblijf van de Bedouïnen tot 11 uur blijven rijden!

De voorstellingen worden een aantal weken gehouden. Bijzonderheid is de islamitische trouwpartij die op 13 augustus in het kamp plaatsvindt, waarbij de bedoeïen Abdul Hadi Oar in het huwelijk treedt met het meisje Senab Salsch. Vermoedelijk betreft het hier overigens geen echt huwelijk, maar eveneens een stukje show. Volgende bericht is het ontsnappen van een der bedoeïenen. Hierover meldt het Nieuwsblad van het Noorden op 16 augustus:

Een der Bedouïnen uit het Bedouïnenkamp aan den Zeeburgerdijk, is sedert gisteren zoek. Omtrent de oorzaak zijner verdwijning zijn zonderlinge en fantastische verhalen in omloop. Het best in den smaak valt de lezing, dat eene deftige dame van de Heerengracht den jongen zoon der woestijn per rijtuig geschaakt zou hebben, waartoe zij hem een stel Europeesche kleeren in handen zou hebben gespeeld. Zij zou dan met hem naar de stad Aken getrokken zijn. Aangezien het echter meer voor de hand ligt, dat de jonge man op eigen gelegenheid een slippertje heeft gemaakt om Amsterdam wat beter te leeren kennen, dan waartoe hij het verblijf binnen de houten omheining van de Wielerbaan gelegenheid geeft, verwacht de impressario zijn spoedigen terugkeer, zonder te willen gelooven, dat eene dame van de Heerengracht hem zoo plotseling voorgoed zou hebben ontheven van de verdere verzorging van dit lid zijner troep.

Op vrijdag 22 augustus 1902 vindt de laatste voorstelling op de Zeeburgerdijk plaats, waarna het gezelschap naar Groningen vertrekt. De jonge bedoeïen is dan nog niet terug. Ook een eenzame kameel blijft achter. Het slachthuis is nabij.

ANDERE ARTIKELEN:

2016 Oproep Steun voor elkaar
2016 Teruggaan of blijven?
2016 Sociale bijdrage supermarket het Lange Mes
2016 Viering 1-jarig bestaan buurthuis Archipel op het Makassarplein
2016 Interview met Mustapha Khaddari
2016 Interview met Jan Beerenhout
2016 Interview met Ahmed Marcouch
2016 Interview met Ahmed El Mesri
2016 Ontroerend afscheid van Rob van Veelen
2016 Het verloren gaan van idealen
2016 Welkom bij de offerfeest maaltijden
2016 Luier van der Laan pleegde zelfmoord door ophanging
2016 Boeken in de Javastraat
2016 Offerfeest voor vluchtelingen en armen
2016 Nu inschrijven taalcursussen Assadaaka!
2016 Bekende Indische Buurters
2016 Uit de geschiedenis van het Ambonplein
2016 Sprokkelingen uit de geschiedenis van het Makassarplein
2011 Cameratoezicht
2009 Radicalisering
2004 Gevoelens van onveiligheid
2004 Belwinkels in de Javastraat
2001 in het ghetto ( ode aan de indische buurt)
2000 De wisselwoningen
1994 Reality-serie Bureau Balistraat
1997 Verslaafde schiet twee agenten neer
1996 Ulu Camii
1995 An Nasr Moskee
1993 De moord op Andre Hartman
1992 Nordholt doet grote hashvangst
1988 Medewerkers bezetten ontmoetingscentrum aan Javaplantsoen
1985 Buikschot
1982 Vijftien jaar cel voor B. uit de Bankastraat
1982 Horrorhuis aan de Kramatweg
1981 Anti-Fascisten tegen Amicales
1980 Enige kraakkranten
1979 Kraakgroep Indische Buurt
1979 De Buurtwinkel
1978 De pyromaan van de Soembawastraat
1978 Anarchistisch Nonnen Front
1977 Heroine
1977 Familiedrama leidt tot hamermoord
1976 Linkse actie
1975 Bordelen en sexadressen in de Indische Buurt
1974 Buikschot uit noodweer
1973 Experiment genezing
1973 Marokkaanse, Tunesische, Spaanse en Turkse buurtgenoten opgelet
1972 Het urinoir aan de Valentijnkade
1971 Leefbaarheidsproblemen van onze buurt
1970 BB - weg ermee!
1970 Auditie voor Hair in het Bavohuis
1969 Het grootste bejaardenhuis van Nederland
1967 Etage brandt uit in de Ternatestraat
1966 1966: 8 kleuterscholen, 19 lagere scholen en 10 scholen voor voortgezet onderwijs
1965 Outsiders in de Archipel
1964 Boer Koekoek in de Indische Buurt
1964 Doopsgezind Jeugdhonk in de Tweede Atjehstraat
1964 Moord in de Perlakstraat
1961 C.P.N. demonstreert tegen atoombewapening
1960 Ernstig tramongeval
1960 Ontploffing op het Ceramplein
1959 Met getrokken pistool op de Valentijnkade
1958 Boenen ter ere Gods
1958 EVC-man afgetuigd in telefooncel
1957 Een verhoord gebed in de Gorontalostraat
1955 Jaap Brandenburg spreekt in de Archipel
1954 Europese Defensie gemeenschap = fascisme
1952 Hand verloren aan de Riouwstraat
1951 Militaire oefeningen in de Indische Buurt
1950 Overtreding van het hamsterverbod
1950 Jopie en Louis Agterberg en Frantiszek Janiga
1949 Wielerronde Indische Buurt
1949 Dienstweigering aan de Gorontalostraat
1948 Koningin Juliana bezoekt de Indische Buurt
1948 Waarheidswinkel
1946 Herbegraving Jelle Posthuma
1945 Meester Padding
1945 Ontspanningsvereniging Flevo
1945 Schietpartij op de Dam
1945 Katja, beul van Vught
1944 Hongerwinter
1943 N.S.B.-ers
1943 Bommen op de Eltheto!
1942 Max Blokzijl spreekt
1942 Jeugdstorm marcheert!
1942 Zum Stehlen ausgeschickt
1941 Moord in de Javastraat
1941 Februaristaking in de Indische Buurt
1941 De Veemarkt veroverd op de Joden!
1941 W.A. actief in de Javastraat
1941 De vermoording van de Joodse Indische Buurt
1941 Ds. Tonnon
1941 De verwijdering van Joodse leerlingen van de Ambachtschool aan het Timorplein
1940 Bommen op de buurt
1940 Zwartepoorte kampioen...
1940 Inzameling voor gebombardeerd Rotterdam
1940 Oorlog in de Indische Buurt
1939 Shell Sportpark
1939 Pontificale hoogmis
1938 Het oude Zeeburg verdwijnt
1937 Jeugddag Indische Buurt
1937 Tuchteloze jeugd
1937 Razzia in de Padangstraat
1936 RK vroedvrouwen
1936 Revolutiebouw
1935 Fietsplaatjes
1935 Een tweede wijkpredikant voor de Elthetokerk
1935 De Rimboe wordt Huize Ambon
1935 Don Bosco-huis
1934 Het mastenbos aan de Insulindeweg
1934 Amsterdamsch Genootschap voor Werkverschaffing voor Onvolwaardigen
1934 Weigering Wilhelmus te zingen
1933 Het Thälmann-huis
1933 Pastoor van der Wiel
1933 Drie Duitsers
1933 Gered uit de greep van Hitler
1933 Clubgebouw Archipel
1933 Centraal Comité tegen de Radiowoeker versus Radiocentrale Broertjes
1932 Liefdesdrama in de Minahassastraat
1932 Liefdestwist?
1932 Werkloozen Strijd Comité Obistraat
1932 Agitprop vanuit de Minahassastraat
1932 Brief van een Roomsch kameraadje
1932 Samuel Verdoner, de laatste gazzen van de Indische Buurt
1931 Hersteld Luthers aan de Toministraat
1931 Rotte vis
1931 Iepen
1931 Eigenaar steenloods velt steenzetter met hamer
1931 Verkiezingsstrijd tussen C.H.U. en A.R.P.
1931 Brand in de Javastraat
1931 Optreden van Corry Vonk in het Bavohuis
1931 Het massaal spreekkoor
1930 De Nederlandse vlag misbruikt
1930 Het jonge Pieter Jellen-werk
1930 Pater Bijlhout gaat naar de Oost
1930 Joyriding
1930 Politietoezicht
1930 Gereformeerd
1930 De markt in de Javastraat
1930 Een bibliotheek voor de Indische Buurt
1930 Onhoudbare toestand bij tunnel Zeeburgerdijk
1929 Lourdes
1929 Vrijgekocht door missievriendjes
1929 Aanhouding diamantbewerker in Ombilinstraat
1929 Moord in de Gerardus Majella
1929 Venters zien geen uitweg
1929 Consultatiebureau aan de Baweanstraat
1928 Niasplein wordt Makassarplein
1928 Esperantovereniging Tagigas en l'Oriento
1928 Rechouwous-jeugd op stap
1928 Gebouw de Schakel
1928 Blind
1927 Buurtvereniging Ceram
1927 Verzuiling in het jeugdwerk
1927 Onmin in de Boetonstraat
1927 Bakkers
1927 De voorlopers van de A.H. Gerhardschool
1927 Rechercheur Kok: de eerste drugsdode in de Indische Buurt
1926 Afsluiting van de Diemerdijk
1926 Schutting
1926 Opening R.K. meisjesschool Ambonplein
1926 Het lokaal van het Leger des Heils
1926 Een wandeling door de nieuwe 'Archipelwijk'
1925 Het Zeeburgerdorp
1925 Demping van de Polderwetering
1925 Wijding
1925 Rechouwous, de Joodsche Vereeniging voor de Indische Buurt
1925 Geen man, geen cent voor het leger
1925 De rode vlag vanuit Niasstraat 61
1925 Groepsgebouw de Toorts
1925 Jan Ceton, onderwijzer aan de Bankastraat, communist
1924 Elthetokerk, bouw en opening
1924 Nieuwe straten
1924 De aanleg van de Riouwstraat
1924 Winkelweek Indische Buurt
1924 De oprichting van de Eerste Elthetoschool aan de Riouwstraat
1922 Premiewoningen voor arbeiders
1921 Een jongen, die een meisje bleek
1921 De storm
1921 Het Java-Kwartier
1921 Christelijke propaganda
1920 Een gouden swastika voor mevrouw Vrij
1920 Kinderspel in de jaren tien en twintig
1919 Moord in de Djambistraat
1918 Brand bij café Koopmans
1918 De aanleg van het Zuiderzeepark
1917 Broodoproer en revolutie
1917 Militairen maken de buurt onveilig
1917 Abortus aan de Zeeburgerdijk
1916 Zeeburgerkermis
1916 Onteigening bouwgronden
1915 Slaat den smeris dood
1914 Mene Tekel
1914 De Wild-West-Show van Texas-Tex
1914 Het noodziekenhuis aan de Zeeburgerdijk
1913 Nieuwe tramplannen
1913 Het Bavohuis
1912 Wijkgebouw Eltheto: de eerste jaren
1911 De Berlageblokken
1911 Eigen Haard bouwt Lombokstraat, Lampongstraat en Padangstraat
1911 Vereeniging voor onderwijs op Gereformeerde Grondslag
1911 Nieuw stratenplan
1911 De blindeninrichting aan de Celebesstraat
1909 De communistische Indische Buurt
1908 Jacob Pierik verdrinkt
1908 De bouwmaatschappij tot verkrijging van eigen woningen
1907 Smit springt uit het raam
1906 Stadstrand
1906 De Sabbathpaal op de Zeeburgerdijk
1905 Balistraat 48
1905 Fietsverbod
1905 Smokkelroute Zeeburgerdijk
1905 Uitslag eerste verkiezingen Indische Buurt
1905 Zweminrichting aan het Nieuwe Diep
1905 Theosofische Uitgeverszaak "Gnosis"
1903 Nieuw Muiderpoortstation
1903 Kinderlokker
1903 Moord in de Celebesstraat
1903 Derde Ambachtschool aan het Timorplein
1903 Politie in de Indische Buurt
1903 Dagpauwoog
1902 Een tramritje
1902 Arabieren
1902 Doorgang Eerste van Swindenstraat-Javastraat
1902 Relletjes in de Javastraat
1902 Illegaal caféwezen
1901 Een wandeling met Jac. P. Thijsse
1901 De wielerbaan
1900 Bierdrinkende jeugd
1900 Een nieuwe school aan de Bankastraat
1899 Snorrende kogel
1897 Floretstoot door het hoofd
1897 Bouw van de Indische Buurt
1895 De lijnbaan
1894 Halte Zeeburgerdijk
1893 Vereeniging buiten de Muiderpoort
1891 Vingertop
1890 Civiele werken rond de Zeeburgerdijk
1889 De tramomnibus
1889 Zeearend aan de Zeeburgerdijk
1887 Hotel Zeeburg
1886 Het tweede abbatoir
1886 Ergerlijk dronkemanstoneel
1882 Een dierenvriend
1881 De eerste scholen aan de Zeeburgerdijk
1881 Onzedelijke taferelen
1881 Een drankzuchtig hoekje
1880 Ringslangen
1880 Onderweg Zeeburgerdijk bestraat
1877 Een wandeling
1877 Spoorwegongeluk aan de Zeeburgerdijk
1877 Verplaatsing van de Veemarkt
1876 Gemeente Nieuwer-Amstel, Gemeente Diemen, Gemeente Amsterdam
1862 De Zeeburgerdijk als vuilnisbelt
1854 Driedubbele moord aan de Ringdijk
1844 Revolutionair aan de Oetewaelerweg
1804 Harddraverij
1761 De proef van de cole ANTIPIRIQUE
1756 Runderpest in Zeeburg
1744 Buitenplaats te huur aan de Hogendyk
1739 Een vondeling aan de Hogedijk
1733 Paalworm
1733 Oude Geele Vliegende Haerige Windhond
1714 Opening Joodse begraafplaats
1681 Verslibbing
1663 Herberg Zeeburg
1651 De Zeeburgerdijk breekt door
1647 Herberg 't Vosje
1631 Watermolen en gemaal
1563 Mijlpaal
1328 Outersdorp
1307 Zeeburgerdijk was Sint Anthonisdijk

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s