De Indische Buurt in Amsterdam Oost

De storm

Advertenties

In de nacht van zaterdag 5 november en met name op zondag 6 november 1921 vindt een vreselijke noordwesterstorm over Nederland plaats, waarbij de tot op vandaag de dag hoogste windstoot (162 km/uur) aller tijden wordt waargenomen. De schade is enorm, ook in Amsterdam en met name aan de Zeeburgerdijk Oost, waar de (oorspronkelijk Duitse leger-) barakken van de Quarantaine-inrichting onder leiding van dr. G. van der Reijden, grotendeels weggeblazen worden.

Uit een verslag uit Voorwaarts:

Reeds dadelijk toen wij het terrein van de gemeentelijke Quarantaine hadden betreden, stonden wij voor een onbeschrijfelijke chaos. Een groot aantal houten barakken waren letterlijk gekraakt. Daken waren weggeslagen, ramen en deuren uit de sponningen gerukt; de afgeknapte geleidingen der electrische verlichting en van de telefoon, vormden een net van draden op de paden, langs en tusschen de barakken, die reeds bezaaid lagen met planken en balken en groote stukken asphaltpapier, die als dakbedekking hadden dienst gedaan.

Wij bekwamen de volgende inlichtingen omtrent het onheil dat had plaats gehad: Den geheelen morgen had de Noord-Westerstorm ook in dezen uithoek zwaar gebulderd. Het personeel keek wel wat bedenkelijk, maar er waren al meerdere stormen over den Quarantaine heengegaan en de voorzorgsmaatregelen die genomen konden worden, het vastzetten van deuren en ramen, enz., waren genomen. Maar de storm nam schier elk half uur in hevigheid toe. Plotseling, omstreeks half twee, hoorde men een hevig gekraak. Van een der eerste houten barakken, aan het begin van het terrein staande, was het dak door een rukwind opgenomen en ettelijke meters ver, over de schutting die het terrein van den dijk afsluit, neergesmeten. De daken van nog zeven andere barakken volgden. In slechts enkele minuten was een kolossale verwoesting aangericht. Op tal van plaatsen woei de schutting, die langs den geheelen dijk loopt, omver. Zóó hevig was op dit oogenblik het noodweer, dat een groot deel van het dak van een der barakken terecht is gekomen op de oude, niet meer in gebruik zijnde Israël. begraafplaats “Zeeburg”, waar het houtwerk op de grafzerken te pletter sloeg.

In het geheel werden acht houten barakken op deze wijze geteisted, namelijk drie slaapbarakken, twee badbarakken, één dagverblijf, één eet- en één desinfectie-barak. Voor zoover de daken niet geheel werden weggeslagen, kwamen balken, planken en groote vellen asphaltbekleeding in de barakken zelf terecht. Gelukkig bevonden zich tijdens de instorting in geen van deze barakken patiënten. In eenige andere barakken was dat echter wel het geval. Daarin verbleven 116 kinderen en enkele volwassenen. De brandweer werd gealarmeerd met gebruikmaking van de brandschel die zich op het terrein bevindt: alle telefoonverbindingen waren nl. verbroken. Toen zij ter plaatse kwam, was men reeds begonnen met het in veiligheid brengen van de kleine patiëntjes. De bewoonde barakken moesten met spoed ontruimd, omdat elk oogenblik ook deze zouden kunnen bezwijken. Door brandweermannen en verpleegsters werden de patiëntjes, in dekens gewikkeld, overgedragen van de houten barakken naar een semi-permanente, gedeeltelijk van steen opgetrokken barak. Daar waren de kleuters spoedig van de schrik bekomen.

Op het oogenblik dat de instorting der barakken plaats greep, zou juist het bezoek uur aanvangen ens tonden een vrij groot aantal familieleden van de patiënten voor de poort, wachtende op het oogenblik dat zij zouden worden toegelaten. Men stelode den wachtenden er spoedig van in kennis, dat zich geen persoonlijke ongelukken hadden voorgedaan en daarvan mocht ieder zich even persoonlijk gaan overtuigen. Dat deze ernstige gebeurtenis zonder persoonlijke ongelukken is afgeloopen, is louter toeval. Enkele der verwoeste barakken waren tot enkele uren voor de verwoesting nog bezet met een honderdtal Weensche kinderen, hier gebracht door het Comité voor Oostenrijksche Arbeiderskinderen. Om half tien ‘s morgens waren deze uitgehongerde proletariers-kindertjes uit de Quarantaine ontslagen om aan de zorgen van hun pleegouders te worden toevertrouwd. Zij zijn daardoor aan een groot gevaar ontsnapt.

In totaal worden 10 houten barakken vernield, met een geschatte schade van fl. 250.000. De enkele stenen gebouwen die onlangs door Publieke Werken zijn neergezet – ondanks tegenstand van raadsleden die dit te duur vonden – houden echter stand. Overal liggen kinderkleertjes en speelgoed over het terrein verspreid. In de weilanden naast de Zeeburgerdijk zijn overal stukken dak, deuren etc. aan te treffen. Padvinders van het Padvindershuis hebben provisorisch het terrein afgezet met touwafzettingen.

Burgemeester de Vlugt komt vrij spoedig na de stormaanval poolshoogte nemen, samen met wethouder voor de openbare gezondheid dr. Vos, de directeur van de gemeentelijke geneeskundige dienst Heyermans, hoofdcommissaris van politie Marcusse en directeur Bos van Publieke Werken.

Alle Nederlandse kranten berichten uitgebreid over het gebeurde op de Zeeburgerdijk. Het communistische dagblad de Tribune maakt daarbij in haar uitgave van 9 november nog maar weer eens van de gelegenheid gebruik om stevig af te geven op de Amsterdamse bourgeoisie, dat overduidelijk geen hart heeft voor zieke arbeiderskinderen en deze in aftandse houten barakken laat verplegen.

De verwoestingen op Zeeburg

Waar men de zieken arbeiders in durft weg te stoppen.

De Amsterdamsche bourgeoisie, die voor zichzelf reusachtige havenwerken, beurspaleizen, bankkasteelen, villaparken bouwt, even mooi en weelderig als hecht en stevig, hoopt de arbeidersbevolking op in onoogelijke krottenwijken die, nog nieuw, al bouwvallig zijn en waarin de woningen én in uiterlijk voorkomen én in inwendige inrichting verre ten achter staan bij de pakhuizen, waarin zij haar “gesloten kruidenierswaren” opstapelt. En de zieken der arbeidende klasse, voor zoover zij die niet direct noodig heeft voor haar vivisectische proefnemingen ten behoeve harer studeerende zoontjes of zoover die voor haarzelf gevaarlijk of onaangenaam zijn, stopt ze weg ver van de stad, in houten loodsen, op drassigen grond, die niets is om er als bouwgrond woeker en speculatie mee te drijven.

Wat het gevolg daarvan kan zijn, kunnen de arbeiders van Amsterdam nagaan aan wat j.l. Zondag gebeurd is met het barakkendorp aan de Zeeburgerdijk. Als een kaartenhuis is het heele zaakje de lucht in gewaaid. En als door een onbegrijpelijk worden is er van de honderden kinderen en andere verpleegden en evenmin van het personeel iemand zelfs gewond geraakt (als tenminste door onze “democratische” autoriteiten niets wordt verzwegen!). Intusschen hebben honderden kinderen etc. Zondag gevaar geloopen door de uitwaaiende loodsen te worden verpletterd of verminkt. En het is wel zeker, dat zulk een wonder zich geen tweede keer zal voordoen. Noodig blijkt meer dan ooit scherp toe te zien op wat de bourgeoisie voor de arbeiders in elkaar knoeit. Als men haar maar laat begaan, dan staat men, dat is nu gebleken, onverwacht voor de ontzettendste rampen.

De bourgeoisie, die in haar klasse-egoïsme als het haar zelf betreft niets te duur is, te kostbaar, te weelderig acht, betracht, als het voor de arbeiders is, de meest pieterige zuinigheid. Als de arbeiders dat maar blijven goedvinden, de Noordwester storm van Zondag j.l. heeft hen gewaarschuwd!

Inmiddels trekt de bedoelde bourgeoisie zich weinig van de aanmerkingen van de Tribune aan en zijn de barakken ruim twee weken na de storm weer volledig gerepareerd en in functie, wat tot een verbitterde nabrander in de Tribune leidt:

Nu maar weer weer den volgenden storm afgewacht. Misschien herhaalt zich dan wel het wonder dat er geen slachtoffers vallen. En zoo niet, welnu, ‘t is maar proletariërsvee, dat daar wordt weggestopt!

ANDERE ARTIKELEN:

2016 Oproep Steun voor elkaar
2016 Teruggaan of blijven?
2016 Sociale bijdrage supermarket het Lange Mes
2016 Viering 1-jarig bestaan buurthuis Archipel op het Makassarplein
2016 Interview met Mustapha Khaddari
2016 Interview met Jan Beerenhout
2016 Interview met Ahmed Marcouch
2016 Interview met Ahmed El Mesri
2016 Ontroerend afscheid van Rob van Veelen
2016 Het verloren gaan van idealen
2016 Welkom bij de offerfeest maaltijden
2016 Luier van der Laan pleegde zelfmoord door ophanging
2016 Boeken in de Javastraat
2016 Offerfeest voor vluchtelingen en armen
2016 Nu inschrijven taalcursussen Assadaaka!
2016 Bekende Indische Buurters
2016 Uit de geschiedenis van het Ambonplein
2016 Sprokkelingen uit de geschiedenis van het Makassarplein
2011 Cameratoezicht
2009 Radicalisering
2004 Gevoelens van onveiligheid
2004 Belwinkels in de Javastraat
2001 in het ghetto ( ode aan de indische buurt)
2000 De wisselwoningen
1994 Reality-serie Bureau Balistraat
1997 Verslaafde schiet twee agenten neer
1996 Ulu Camii
1995 An Nasr Moskee
1993 De moord op Andre Hartman
1992 Nordholt doet grote hashvangst
1988 Medewerkers bezetten ontmoetingscentrum aan Javaplantsoen
1985 Buikschot
1982 Vijftien jaar cel voor B. uit de Bankastraat
1982 Horrorhuis aan de Kramatweg
1981 Anti-Fascisten tegen Amicales
1980 Enige kraakkranten
1979 Kraakgroep Indische Buurt
1979 De Buurtwinkel
1978 De pyromaan van de Soembawastraat
1978 Anarchistisch Nonnen Front
1977 Heroine
1977 Familiedrama leidt tot hamermoord
1976 Linkse actie
1975 Bordelen en sexadressen in de Indische Buurt
1974 Buikschot uit noodweer
1973 Experiment genezing
1973 Marokkaanse, Tunesische, Spaanse en Turkse buurtgenoten opgelet
1972 Het urinoir aan de Valentijnkade
1971 Leefbaarheidsproblemen van onze buurt
1970 BB - weg ermee!
1970 Auditie voor Hair in het Bavohuis
1969 Het grootste bejaardenhuis van Nederland
1967 Etage brandt uit in de Ternatestraat
1966 1966: 8 kleuterscholen, 19 lagere scholen en 10 scholen voor voortgezet onderwijs
1965 Outsiders in de Archipel
1964 Boer Koekoek in de Indische Buurt
1964 Doopsgezind Jeugdhonk in de Tweede Atjehstraat
1964 Moord in de Perlakstraat
1961 C.P.N. demonstreert tegen atoombewapening
1960 Ernstig tramongeval
1960 Ontploffing op het Ceramplein
1959 Met getrokken pistool op de Valentijnkade
1958 Boenen ter ere Gods
1958 EVC-man afgetuigd in telefooncel
1957 Een verhoord gebed in de Gorontalostraat
1955 Jaap Brandenburg spreekt in de Archipel
1954 Europese Defensie gemeenschap = fascisme
1952 Hand verloren aan de Riouwstraat
1951 Militaire oefeningen in de Indische Buurt
1950 Overtreding van het hamsterverbod
1950 Jopie en Louis Agterberg en Frantiszek Janiga
1949 Wielerronde Indische Buurt
1949 Dienstweigering aan de Gorontalostraat
1948 Koningin Juliana bezoekt de Indische Buurt
1948 Waarheidswinkel
1946 Herbegraving Jelle Posthuma
1945 Meester Padding
1945 Ontspanningsvereniging Flevo
1945 Schietpartij op de Dam
1945 Katja, beul van Vught
1944 Hongerwinter
1943 N.S.B.-ers
1943 Bommen op de Eltheto!
1942 Max Blokzijl spreekt
1942 Jeugdstorm marcheert!
1942 Zum Stehlen ausgeschickt
1941 Moord in de Javastraat
1941 Februaristaking in de Indische Buurt
1941 De Veemarkt veroverd op de Joden!
1941 W.A. actief in de Javastraat
1941 De vermoording van de Joodse Indische Buurt
1941 Ds. Tonnon
1941 De verwijdering van Joodse leerlingen van de Ambachtschool aan het Timorplein
1940 Bommen op de buurt
1940 Zwartepoorte kampioen...
1940 Inzameling voor gebombardeerd Rotterdam
1940 Oorlog in de Indische Buurt
1939 Shell Sportpark
1939 Pontificale hoogmis
1938 Het oude Zeeburg verdwijnt
1937 Jeugddag Indische Buurt
1937 Tuchteloze jeugd
1937 Razzia in de Padangstraat
1936 RK vroedvrouwen
1936 Revolutiebouw
1935 Fietsplaatjes
1935 Een tweede wijkpredikant voor de Elthetokerk
1935 De Rimboe wordt Huize Ambon
1935 Don Bosco-huis
1934 Het mastenbos aan de Insulindeweg
1934 Amsterdamsch Genootschap voor Werkverschaffing voor Onvolwaardigen
1934 Weigering Wilhelmus te zingen
1933 Het Thälmann-huis
1933 Pastoor van der Wiel
1933 Drie Duitsers
1933 Gered uit de greep van Hitler
1933 Clubgebouw Archipel
1933 Centraal Comité tegen de Radiowoeker versus Radiocentrale Broertjes
1932 Liefdesdrama in de Minahassastraat
1932 Liefdestwist?
1932 Werkloozen Strijd Comité Obistraat
1932 Agitprop vanuit de Minahassastraat
1932 Brief van een Roomsch kameraadje
1932 Samuel Verdoner, de laatste gazzen van de Indische Buurt
1931 Hersteld Luthers aan de Toministraat
1931 Rotte vis
1931 Iepen
1931 Eigenaar steenloods velt steenzetter met hamer
1931 Verkiezingsstrijd tussen C.H.U. en A.R.P.
1931 Brand in de Javastraat
1931 Optreden van Corry Vonk in het Bavohuis
1931 Het massaal spreekkoor
1930 De Nederlandse vlag misbruikt
1930 Het jonge Pieter Jellen-werk
1930 Pater Bijlhout gaat naar de Oost
1930 Joyriding
1930 Politietoezicht
1930 Gereformeerd
1930 De markt in de Javastraat
1930 Een bibliotheek voor de Indische Buurt
1930 Onhoudbare toestand bij tunnel Zeeburgerdijk
1929 Lourdes
1929 Vrijgekocht door missievriendjes
1929 Aanhouding diamantbewerker in Ombilinstraat
1929 Moord in de Gerardus Majella
1929 Venters zien geen uitweg
1929 Consultatiebureau aan de Baweanstraat
1928 Niasplein wordt Makassarplein
1928 Esperantovereniging Tagigas en l'Oriento
1928 Rechouwous-jeugd op stap
1928 Gebouw de Schakel
1928 Blind
1927 Buurtvereniging Ceram
1927 Verzuiling in het jeugdwerk
1927 Onmin in de Boetonstraat
1927 Bakkers
1927 De voorlopers van de A.H. Gerhardschool
1927 Rechercheur Kok: de eerste drugsdode in de Indische Buurt
1926 Afsluiting van de Diemerdijk
1926 Schutting
1926 Opening R.K. meisjesschool Ambonplein
1926 Het lokaal van het Leger des Heils
1926 Een wandeling door de nieuwe 'Archipelwijk'
1925 Het Zeeburgerdorp
1925 Demping van de Polderwetering
1925 Wijding
1925 Rechouwous, de Joodsche Vereeniging voor de Indische Buurt
1925 Geen man, geen cent voor het leger
1925 De rode vlag vanuit Niasstraat 61
1925 Groepsgebouw de Toorts
1925 Jan Ceton, onderwijzer aan de Bankastraat, communist
1924 Elthetokerk, bouw en opening
1924 Nieuwe straten
1924 De aanleg van de Riouwstraat
1924 Winkelweek Indische Buurt
1924 De oprichting van de Eerste Elthetoschool aan de Riouwstraat
1922 Premiewoningen voor arbeiders
1921 Een jongen, die een meisje bleek
1921 De storm
1921 Het Java-Kwartier
1921 Christelijke propaganda
1920 Een gouden swastika voor mevrouw Vrij
1920 Kinderspel in de jaren tien en twintig
1919 Moord in de Djambistraat
1918 Brand bij café Koopmans
1918 De aanleg van het Zuiderzeepark
1917 Broodoproer en revolutie
1917 Militairen maken de buurt onveilig
1917 Abortus aan de Zeeburgerdijk
1916 Zeeburgerkermis
1916 Onteigening bouwgronden
1915 Slaat den smeris dood
1914 Mene Tekel
1914 De Wild-West-Show van Texas-Tex
1914 Het noodziekenhuis aan de Zeeburgerdijk
1913 Nieuwe tramplannen
1913 Het Bavohuis
1912 Wijkgebouw Eltheto: de eerste jaren
1911 De Berlageblokken
1911 Eigen Haard bouwt Lombokstraat, Lampongstraat en Padangstraat
1911 Vereeniging voor onderwijs op Gereformeerde Grondslag
1911 Nieuw stratenplan
1911 De blindeninrichting aan de Celebesstraat
1909 De communistische Indische Buurt
1908 Jacob Pierik verdrinkt
1908 De bouwmaatschappij tot verkrijging van eigen woningen
1907 Smit springt uit het raam
1906 Stadstrand
1906 De Sabbathpaal op de Zeeburgerdijk
1905 Balistraat 48
1905 Fietsverbod
1905 Smokkelroute Zeeburgerdijk
1905 Uitslag eerste verkiezingen Indische Buurt
1905 Zweminrichting aan het Nieuwe Diep
1905 Theosofische Uitgeverszaak "Gnosis"
1903 Nieuw Muiderpoortstation
1903 Kinderlokker
1903 Moord in de Celebesstraat
1903 Derde Ambachtschool aan het Timorplein
1903 Politie in de Indische Buurt
1903 Dagpauwoog
1902 Een tramritje
1902 Arabieren
1902 Doorgang Eerste van Swindenstraat-Javastraat
1902 Relletjes in de Javastraat
1902 Illegaal caféwezen
1901 Een wandeling met Jac. P. Thijsse
1901 De wielerbaan
1900 Bierdrinkende jeugd
1900 Een nieuwe school aan de Bankastraat
1899 Snorrende kogel
1897 Floretstoot door het hoofd
1897 Bouw van de Indische Buurt
1895 De lijnbaan
1894 Halte Zeeburgerdijk
1893 Vereeniging buiten de Muiderpoort
1891 Vingertop
1890 Civiele werken rond de Zeeburgerdijk
1889 De tramomnibus
1889 Zeearend aan de Zeeburgerdijk
1887 Hotel Zeeburg
1886 Het tweede abbatoir
1886 Ergerlijk dronkemanstoneel
1882 Een dierenvriend
1881 De eerste scholen aan de Zeeburgerdijk
1881 Onzedelijke taferelen
1881 Een drankzuchtig hoekje
1880 Ringslangen
1880 Onderweg Zeeburgerdijk bestraat
1877 Een wandeling
1877 Spoorwegongeluk aan de Zeeburgerdijk
1877 Verplaatsing van de Veemarkt
1876 Gemeente Nieuwer-Amstel, Gemeente Diemen, Gemeente Amsterdam
1862 De Zeeburgerdijk als vuilnisbelt
1854 Driedubbele moord aan de Ringdijk
1844 Revolutionair aan de Oetewaelerweg
1804 Harddraverij
1761 De proef van de cole ANTIPIRIQUE
1756 Runderpest in Zeeburg
1744 Buitenplaats te huur aan de Hogendyk
1739 Een vondeling aan de Hogedijk
1733 Paalworm
1733 Oude Geele Vliegende Haerige Windhond
1714 Opening Joodse begraafplaats
1681 Verslibbing
1663 Herberg Zeeburg
1651 De Zeeburgerdijk breekt door
1647 Herberg 't Vosje
1631 Watermolen en gemaal
1563 Mijlpaal
1328 Outersdorp
1307 Zeeburgerdijk was Sint Anthonisdijk

 

Advertenties