Vereeniging Buiten de Muiderpoort

De Vereeniging tot veredeling van het volksvermaak en ter behartiging der belangen van de bewoners buiten de Muiderpoort wordt in augustus 1893 onder initiatief van de heer van Waldeck van de Linnaeusstraat als eerste Amsterdamse buurtvereniging opgericht en organiseert op Koninginnedag, 31 augustus 1893, een geslaagd kinderfeest met spelen bij Het Vosje, waaraan ongeveer 400 kinderen van 9-13 jaar deelnemen. Er bestaan in de jaren negentig diverse verenigingen in de nieuwe stadswijk buiten de Muiderpoort, onder andere de Gereformeerde liefdadigheidsvereniging Meisjesbond buiten de Muiderpoort, een zangvereniging, een sportvereniging en de concurrerende belangenvereniging Vereeniging Algemeen Belang, buurt ZZ . De Vereniging buiten de Muiderpoort zal echter het meest in het voetlicht treden en na de aanleg van de Indische Buurt hier ook zijdelingse een rol spelen wegens betrokkenheid bij het zwembad in het Nieuwe Diep en het promoten van een goede spoorwegovergang tussen de Eerste van Swindenstraat en de Javastraat.

De Vereniging komt voor de tweede maal uitgebreid in het nieuws in maart 1894, wanneer haar Commissie voor Kinderkleding een weldadigheidssoiree organiseert ten bate van behoeftige kinderen, in lokaal Nieuw-Vliedzorg, Linnaeusstraat 20. Wanneer de Vereeniging buiten de Muiderpoort haar statuten ter koninklijke goedkeuring voordraagt, wordt deze goedkeuring in juni 1894 niet verleend. De naam (en doelstelling) van de vereniging lijkt namelijk te veel op die van concurrerende Vereniging Algemeen Belang, buurt ZZ.

Vereeniging buiten de Muiderpoort raakt halverwege 1894 in een bestuurscrisis. De vereniging kent erg veel Joodse leden en die zetten een behoorlijk stempel op het bestuur. Dat is tenminste de opvatting van een ander bestuurslid op een vergadering op 30 juni 1894 in Café Nieuw Zorgvlied, die naar de berichtgeving een anti-semitische boutade houdt, waarna alle Joodse leden uit protest de vergaderruimte verlaten zouden hebben, aldus de berichtgeving. Dezelfde kwestie komt enige dagen later wederom in het nieuws, wanneer een zekere N. in Het Nieuws van de Dag van 4 juli 1894 over dezelfde vergadering een ingezonden brief stuurt.

Het anti-Semietisme buiten de Muiderpoort en omstreken

Sedert ongeveer een jaar bestaat er buiten de Muiderpoort eene vereeniging, welke den weidschen naam draagt van “Vereeniging tot veredeling van ’t Volksvermaak en de behartiging van de belangen der inwoners buiten de Muiderpoort te Amsterdam.” De Vereeniging heeft uitdrukkelijk in haar reglement bepaald, dat religie en politiek uitgesloten zijn, en een groot aantal Israëlieten behoort daarom ook tot de oprichters en leden der Vereeniging.

Het mag ook gerustelijk worden geconstateerd, dat er onder die Israëlieten zijn, die én door hun bijdragen, én door hun intelligentie de Vereeniging buitengewoon hebben gesteund. Des te meer is het te betreuren, dat nu Donderdagavond jl. een president gekozen moest worden, en een der meest intelligente leden, maar ongelukkig een Israëliet, tot de candidaten behoorde, er lijstjes circuleerden of leden rond gingen met de innige bede: “Kies vooral geen Jood”, aan welke innige bede dan ook op dien avond gretig gevolg wierd gegeven. Gelukkig, dat een niet-Israëliet zich dien avond tot tolk van alle weldenkenden maakte, toen hij een krachtig protest tegen die anti-Semietische strooming liet hooren.

N.

Concurrende Vereeniging Algemeen Belang, buurt ZZ is geschokt door de gang van zaken en haast zich in een volgende editie van het Nieuws van de Dag afstand te nemen van de Buiten de Muiderpoortse praktijken.

Ingezonden

Amsterdam, 4 juli 1894

Weled. Heer Redacteur

Namens het bestuur der vereeniging verzoek ik u beleefd in uw eerstkomend no. deze wel te willen doen afdrukken, opdat voor iedere lezer van het ingezonden stuk in uw nummer van heden over het anti-Semietisme buiten de Muiderpoort uitkome, dat de daarbij bedoelde Vereeniging, hoewel in aard en strekking iets met de onze gemeen hebbende, toch eene geheel andere is dan de Vereeniging “Algemeen Belang, buurt ZZ.” Deze vereeniging stelt te veel prijs op haar goeden naam om u dit verzoek niet te doen.

Vertrouwende dat u er wel gevolg aan zult willen geven en u bij voorbaat den dank van het Bestuur betuigende, heb ik de eer te zijn hoogachtendSchermer

1e Secretaris der Vereen. Algem. Belang, buurt ZZ

Deze zaak loopt verder met een sisser af. De Vereeniging Algemeen Belang buurt ZZ, die eveneens sinds 1893 bestaat, toen zij als eerste activiteit een hoepelwedstrijd organiseerde, weet zijn bestaan nog eventjes te rekken maar heft zich in april 1895 op.

Beter vergaat het de Vereeniging buiten de Muiderpoort. Ondanks de bestuursperikelen organiseert ze op zondag 8 juli 1894 een concert in het Vosje, met als doel van de opbrengst kinderkleding te kopen voor de arme kinderen in de buurt. In februari van het volgende jaar 1895 wordt eindelijk de officiële oprichting van de Vereeniging buiten de Muiderpoort gemeld. De vereniging is zojuist in een tweede poging toch wettelijk erkend, door een afkondiging in het Staatsblad. De vereniging, die nu meer naar buiten gaat treden, tracht volgens een persbericht haar doelen te bereiken door het houden van wedstrijden en kinderspelen, het organiseren van gezeliige bijeenkomsten voor leden met hun dames, het geven van gymnastiek-, muziek- en zanguitvoeringen; het houden van buurtvergaderingen, het houden van voordrachten en lezingen en het uitdelen van voedsel en kleding aan de armen. Iedere mannelijke bewoner van 20 jaar en ouder kan lid worden voor fl. 1 per jaar; uiteraard is ook donatie mogelijk.

De vereniging begint zich nu voluit te manifesteren. In februari 1894 organiseert ze weer een soiree met bal voor arme kinderen. In maart 1894 richt zij zich in een dankbetuiging aan de gulle gevers, waardoor afgelopen winter 34 gezinnen ondersteund konden worden. In april 1895 wordt een fanfarecorps opgericht. Op zondag 5 mei wordt in Nieuw Vliedzorg een toneelavond gehouden, met bal na. In juni 1895 wordt een tentoonstelling van door kinderen vervaardigde voorwerpen georganiseerd, met verloting ten bate winterhulp aan de armen in de buurt. Voorzitter is dan A. Kohnhorst; secretaris S.J. Kleefstra; penningmeester J.C. Bijl. Als comissarissen worden genoemd J. Oudshoen en F. Karthaus. De diverse activiteiten gericht op het verlenen van kleding- en voedselhulp voor arme kinderen, waaraan ook winkeliers een steeds grotere bijdrage zullen leveren, zullen de komende jaren worden voortgezet. Verder wordt naast de fanfare een mannen zangkoor opgericht. Ook wordt er veel gedaan aan Koninginnedag en de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in 1898, en organiseert men Sinterklaasfeesten.

In juni 1895 gaat de vereniging zich op een nieuw en groter doel richten: het oprichten van een zwembad in het Lozingskanaal aan de Zeeburgerdijk. Dit plan zal enige jaren in de lucht blijven en in de Gemeenteraad besproken worden. Uiteindelijk zal dit niet doorgaan – net zo goed als een alternatief plan voor een zwembad in de Amstel – maar komt er op initiatief van de vereniging er in 1899 een zweminrichting in het Nieuwe Diep. Daarnaast zet de vereniging zich steeds sterker in voor de openbare ruimte: de verwijdering van het hek buiten de Muiderpoort , dat het verkeer naar de buurt ernstig belemmert (en dat, na lange tijd in het museum opgeborgen te zijn geweest, in augustus 1938 door wethouder Monne de Miranda als nieuw toegangshek voor het Flevopark onthuld wordt en wordt overgedragen aan buurtvereniging Ceram), een betere spoorwegkruising tussen de Eerste van Swindenstaat en de Javastraat, in de vorm van een viaduct of een tunnel, riolen in het Oosterpark en een passend nieuw tramnet. Ook wordt gepleit voor het verwijderen van de stinksloot bij station Muiderpoort en vraagt men om lokale urinoirs, fietspaden, openbare gasverlichting, een muziekkapel in het Oosterpark en een brievenbus.

De vereniging raakt haar vooraanstaande positie in de buurt echter langzaam maar zeker kwijt aan andere initiatieven, waar Ons Huis buiten de Muiderpoort wel de belangrijkste is. De vereniging komt in 1900 bovendien in zeer slecht in het landelijke nieuws, als blijkt dat tijdens een kinderfeest overmatig bier aan de jeugd geschonken is. De volgende grote actie van de vereniging is het aanbieden van schoolpantoffels in 1903 aan 1.200 kinderen in wat inmiddels District III heet. In 1906 wordt een weekblad opgericht, dat echter in 1907 in een maandblad wordt omgezet. De vereniging zet zich jaren in voor het zogenaamde Linnaeusbadhuis, dat er echter nooit zal komen.

De Vereeniging tot veredeling van het volksvermaak en ter behartiging der belangen van de bewoners buiten de Muiderpoort speelt een belangrijke rol bij het promoten van een betere spoorwegovergang tussen Dapperbuurt en Indische Buurt en blijft na haar eerste adres op dat gebied in 1902, voortdurend aandringen op de aanleg van een viaduct of tunnel. Voor zover wij konden achterhalen wordt in 1912 voor de laatste maal een adres op dit gebied bij de stedelijke overheid ingediend, ditmaal voorzien van maar liefst 3.000 handtekeningen. Zoals bekend zal dit thema vanaf de jaren twintig door Buurtvereniging Ceram worden overgenomen, waarna uiteindelijk pas vlak voor de Tweede Wereldoorlog de tunnel onder de nieuwe spoordijk geopend wordt en definitief sprake is van vrije onderdoorgang.

Tot in ieder geval 1913 is de verenging nog actief in de buurt aanwezig met het organiseren, maar lijkt dan langzaam naar de achtergrond te verdwijnen. Het laatste teken van leven wat wij in oude kranten hebben aangetroffen vond in 1927 plaats; de vereniging heeft zojuist een forse bestuurswisseling gehad. Na 1927 wordt er echter niets meer van activiteiten de vereniging vernomen. De oudste buurtvereniging van Amsterdam wordt uiteindelijk in 1941 uit de lijst van Amsterdamse welzijnsbeogende instellingen geschrapt. Hoe lang ze dan al inactief is, is niet bekend.

ANDERE ARTIKELEN:

2016 Oproep Steun voor elkaar
2016 Teruggaan of blijven?
2016 Sociale bijdrage supermarket het Lange Mes
2016 Viering 1-jarig bestaan buurthuis Archipel op het Makassarplein
2016 Interview met Mustapha Khaddari
2016 Interview met Jan Beerenhout
2016 Interview met Ahmed Marcouch
2016 Interview met Ahmed El Mesri
2016 Ontroerend afscheid van Rob van Veelen
2016 Het verloren gaan van idealen
2016 Welkom bij de offerfeest maaltijden
2016 Luier van der Laan pleegde zelfmoord door ophanging
2016 Boeken in de Javastraat
2016 Offerfeest voor vluchtelingen en armen
2016 Nu inschrijven taalcursussen Assadaaka!
2016 Bekende Indische Buurters
2016 Uit de geschiedenis van het Ambonplein
2016 Sprokkelingen uit de geschiedenis van het Makassarplein
2011 Cameratoezicht
2009 Radicalisering
2004 Gevoelens van onveiligheid
2004 Belwinkels in de Javastraat
2001 in het ghetto ( ode aan de indische buurt)
2000 De wisselwoningen
1994 Reality-serie Bureau Balistraat
1997 Verslaafde schiet twee agenten neer
1996 Ulu Camii
1995 An Nasr Moskee
1993 De moord op Andre Hartman
1992 Nordholt doet grote hashvangst
1988 Medewerkers bezetten ontmoetingscentrum aan Javaplantsoen
1985 Buikschot
1982 Vijftien jaar cel voor B. uit de Bankastraat
1982 Horrorhuis aan de Kramatweg
1981 Anti-Fascisten tegen Amicales
1980 Enige kraakkranten
1979 Kraakgroep Indische Buurt
1979 De Buurtwinkel
1978 De pyromaan van de Soembawastraat
1978 Anarchistisch Nonnen Front
1977 Heroine
1977 Familiedrama leidt tot hamermoord
1976 Linkse actie
1975 Bordelen en sexadressen in de Indische Buurt
1974 Buikschot uit noodweer
1973 Experiment genezing
1973 Marokkaanse, Tunesische, Spaanse en Turkse buurtgenoten opgelet
1972 Het urinoir aan de Valentijnkade
1971 Leefbaarheidsproblemen van onze buurt
1970 BB - weg ermee!
1970 Auditie voor Hair in het Bavohuis
1969 Het grootste bejaardenhuis van Nederland
1967 Etage brandt uit in de Ternatestraat
1966 1966: 8 kleuterscholen, 19 lagere scholen en 10 scholen voor voortgezet onderwijs
1965 Outsiders in de Archipel
1964 Boer Koekoek in de Indische Buurt
1964 Doopsgezind Jeugdhonk in de Tweede Atjehstraat
1964 Moord in de Perlakstraat
1961 C.P.N. demonstreert tegen atoombewapening
1960 Ernstig tramongeval
1960 Ontploffing op het Ceramplein
1959 Met getrokken pistool op de Valentijnkade
1958 Boenen ter ere Gods
1958 EVC-man afgetuigd in telefooncel
1957 Een verhoord gebed in de Gorontalostraat
1955 Jaap Brandenburg spreekt in de Archipel
1954 Europese Defensie gemeenschap = fascisme
1952 Hand verloren aan de Riouwstraat
1951 Militaire oefeningen in de Indische Buurt
1950 Overtreding van het hamsterverbod
1950 Jopie en Louis Agterberg en Frantiszek Janiga
1949 Wielerronde Indische Buurt
1949 Dienstweigering aan de Gorontalostraat
1948 Koningin Juliana bezoekt de Indische Buurt
1948 Waarheidswinkel
1946 Herbegraving Jelle Posthuma
1945 Meester Padding
1945 Ontspanningsvereniging Flevo
1945 Schietpartij op de Dam
1945 Katja, beul van Vught
1944 Hongerwinter
1943 N.S.B.-ers
1943 Bommen op de Eltheto!
1942 Max Blokzijl spreekt
1942 Jeugdstorm marcheert!
1942 Zum Stehlen ausgeschickt
1941 Moord in de Javastraat
1941 Februaristaking in de Indische Buurt
1941 De Veemarkt veroverd op de Joden!
1941 W.A. actief in de Javastraat
1941 De vermoording van de Joodse Indische Buurt
1941 Ds. Tonnon
1941 De verwijdering van Joodse leerlingen van de Ambachtschool aan het Timorplein
1940 Bommen op de buurt
1940 Zwartepoorte kampioen...
1940 Inzameling voor gebombardeerd Rotterdam
1940 Oorlog in de Indische Buurt
1939 Shell Sportpark
1939 Pontificale hoogmis
1938 Het oude Zeeburg verdwijnt
1937 Jeugddag Indische Buurt
1937 Tuchteloze jeugd
1937 Razzia in de Padangstraat
1936 RK vroedvrouwen
1936 Revolutiebouw
1935 Fietsplaatjes
1935 Een tweede wijkpredikant voor de Elthetokerk
1935 De Rimboe wordt Huize Ambon
1935 Don Bosco-huis
1934 Het mastenbos aan de Insulindeweg
1934 Amsterdamsch Genootschap voor Werkverschaffing voor Onvolwaardigen
1934 Weigering Wilhelmus te zingen
1933 Het Thälmann-huis
1933 Pastoor van der Wiel
1933 Drie Duitsers
1933 Gered uit de greep van Hitler
1933 Clubgebouw Archipel
1933 Centraal Comité tegen de Radiowoeker versus Radiocentrale Broertjes
1932 Liefdesdrama in de Minahassastraat
1932 Liefdestwist?
1932 Werkloozen Strijd Comité Obistraat
1932 Agitprop vanuit de Minahassastraat
1932 Brief van een Roomsch kameraadje
1932 Samuel Verdoner, de laatste gazzen van de Indische Buurt
1931 Hersteld Luthers aan de Toministraat
1931 Rotte vis
1931 Iepen
1931 Eigenaar steenloods velt steenzetter met hamer
1931 Verkiezingsstrijd tussen C.H.U. en A.R.P.
1931 Brand in de Javastraat
1931 Optreden van Corry Vonk in het Bavohuis
1931 Het massaal spreekkoor
1930 De Nederlandse vlag misbruikt
1930 Het jonge Pieter Jellen-werk
1930 Pater Bijlhout gaat naar de Oost
1930 Joyriding
1930 Politietoezicht
1930 Gereformeerd
1930 De markt in de Javastraat
1930 Een bibliotheek voor de Indische Buurt
1930 Onhoudbare toestand bij tunnel Zeeburgerdijk
1929 Lourdes
1929 Vrijgekocht door missievriendjes
1929 Aanhouding diamantbewerker in Ombilinstraat
1929 Moord in de Gerardus Majella
1929 Venters zien geen uitweg
1929 Consultatiebureau aan de Baweanstraat
1928 Niasplein wordt Makassarplein
1928 Esperantovereniging Tagigas en l'Oriento
1928 Rechouwous-jeugd op stap
1928 Gebouw de Schakel
1928 Blind
1927 Buurtvereniging Ceram
1927 Verzuiling in het jeugdwerk
1927 Onmin in de Boetonstraat
1927 Bakkers
1927 De voorlopers van de A.H. Gerhardschool
1927 Rechercheur Kok: de eerste drugsdode in de Indische Buurt
1926 Afsluiting van de Diemerdijk
1926 Schutting
1926 Opening R.K. meisjesschool Ambonplein
1926 Het lokaal van het Leger des Heils
1926 Een wandeling door de nieuwe 'Archipelwijk'
1925 Het Zeeburgerdorp
1925 Demping van de Polderwetering
1925 Wijding
1925 Rechouwous, de Joodsche Vereeniging voor de Indische Buurt
1925 Geen man, geen cent voor het leger
1925 De rode vlag vanuit Niasstraat 61
1925 Groepsgebouw de Toorts
1925 Jan Ceton, onderwijzer aan de Bankastraat, communist
1924 Elthetokerk, bouw en opening
1924 Nieuwe straten
1924 De aanleg van de Riouwstraat
1924 Winkelweek Indische Buurt
1924 De oprichting van de Eerste Elthetoschool aan de Riouwstraat
1922 Premiewoningen voor arbeiders
1921 Een jongen, die een meisje bleek
1921 De storm
1921 Het Java-Kwartier
1921 Christelijke propaganda
1920 Een gouden swastika voor mevrouw Vrij
1920 Kinderspel in de jaren tien en twintig
1919 Moord in de Djambistraat
1918 Brand bij café Koopmans
1918 De aanleg van het Zuiderzeepark
1917 Broodoproer en revolutie
1917 Militairen maken de buurt onveilig
1917 Abortus aan de Zeeburgerdijk
1916 Zeeburgerkermis
1916 Onteigening bouwgronden
1915 Slaat den smeris dood
1914 Mene Tekel
1914 De Wild-West-Show van Texas-Tex
1914 Het noodziekenhuis aan de Zeeburgerdijk
1913 Nieuwe tramplannen
1913 Het Bavohuis
1912 Wijkgebouw Eltheto: de eerste jaren
1911 De Berlageblokken
1911 Eigen Haard bouwt Lombokstraat, Lampongstraat en Padangstraat
1911 Vereeniging voor onderwijs op Gereformeerde Grondslag
1911 Nieuw stratenplan
1911 De blindeninrichting aan de Celebesstraat
1909 De communistische Indische Buurt
1908 Jacob Pierik verdrinkt
1908 De bouwmaatschappij tot verkrijging van eigen woningen
1907 Smit springt uit het raam
1906 Stadstrand
1906 De Sabbathpaal op de Zeeburgerdijk
1905 Balistraat 48
1905 Fietsverbod
1905 Smokkelroute Zeeburgerdijk
1905 Uitslag eerste verkiezingen Indische Buurt
1905 Zweminrichting aan het Nieuwe Diep
1905 Theosofische Uitgeverszaak "Gnosis"
1903 Nieuw Muiderpoortstation
1903 Kinderlokker
1903 Moord in de Celebesstraat
1903 Derde Ambachtschool aan het Timorplein
1903 Politie in de Indische Buurt
1903 Dagpauwoog
1902 Een tramritje
1902 Arabieren
1902 Doorgang Eerste van Swindenstraat-Javastraat
1902 Relletjes in de Javastraat
1902 Illegaal caféwezen
1901 Een wandeling met Jac. P. Thijsse
1901 De wielerbaan
1900 Bierdrinkende jeugd
1900 Een nieuwe school aan de Bankastraat
1899 Snorrende kogel
1897 Floretstoot door het hoofd
1897 Bouw van de Indische Buurt
1895 De lijnbaan
1894 Halte Zeeburgerdijk
1893 Vereeniging buiten de Muiderpoort
1891 Vingertop
1890 Civiele werken rond de Zeeburgerdijk
1889 De tramomnibus
1889 Zeearend aan de Zeeburgerdijk
1887 Hotel Zeeburg
1886 Het tweede abbatoir
1886 Ergerlijk dronkemanstoneel
1882 Een dierenvriend
1881 De eerste scholen aan de Zeeburgerdijk
1881 Onzedelijke taferelen
1881 Een drankzuchtig hoekje
1880 Ringslangen
1880 Onderweg Zeeburgerdijk bestraat
1877 Een wandeling
1877 Spoorwegongeluk aan de Zeeburgerdijk
1877 Verplaatsing van de Veemarkt
1876 Gemeente Nieuwer-Amstel, Gemeente Diemen, Gemeente Amsterdam
1862 De Zeeburgerdijk als vuilnisbelt
1854 Driedubbele moord aan de Ringdijk
1844 Revolutionair aan de Oetewaelerweg
1804 Harddraverij
1761 De proef van de cole ANTIPIRIQUE
1756 Runderpest in Zeeburg
1744 Buitenplaats te huur aan de Hogendyk
1739 Een vondeling aan de Hogedijk
1733 Paalworm
1733 Oude Geele Vliegende Haerige Windhond
1714 Opening Joodse begraafplaats
1681 Verslibbing
1663 Herberg Zeeburg
1651 De Zeeburgerdijk breekt door
1647 Herberg 't Vosje
1631 Watermolen en gemaal
1563 Mijlpaal
1328 Outersdorp
1307 Zeeburgerdijk was Sint Anthonisdijk

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s